Серіктестік тәуекелдерді уақтылы сәйкестендіруге және тәуекелдер деңгейін төмендету жөнінде шаралар қабылдауға бағытталған шоғырландырылған және жеке негізде корпоративтік басқару жүйесінің негізгі құрамдас бөлігі ретінде тәуекелдерді басқарудың маңыздылығын түсінеді. Тәуекелдерді анықтау, бағалау, сәйкестендіру және мониторинг тәуекелдерді басқару саясатына (19-01), тәуекелдерді сәйкестендіру және бағалау ережелеріне (19-02) сәйкес жүзеге асырылады және корпоративтік тәуекелдерді басқару жүйесінің ажырамас бөлігі болып табылады. Экологиялық, әлеуметтік және басқарушылық қызметпен байланысты тәуекелдер кәсіпорынның тәуекелдерді бағалау мен басқарудың жалпы жүйесіне біріктірілген. Анықталған оқиғалар негізінде тәуекелдер тізілімі жасалады, ол серіктестік тап болатын барлық тәуекелдердің жүйеленген тізімі болып табылады, оған тәуекелді іске асырудың әртүрлі сценарийлері де кіреді. Әрбір тәуекел үшін тәуекел иелері, яғни функционалдық міндеттеріне байланысты осы тәуекелмен айналысатын бөлімшелер анықталады. Өскемен ГЭС-на тәуекелдерді басқару белгіленген ішкі нормативтік құжаттамаға сәйкес жүйелі түрде жүргізіледі, бұл өзгерістерге уақтылы ден қоюға және жағымсыз салдардың алдын алуға мүмкіндік береді.
Климаттық қауіптер
"Өскемен ГЭС" ЖШС қызметінің ерекшелігін ескере отырып, климаттық тәуекелдер негізінен физикалық сипатқа ие және серіктестік жұмыс істейтін өңірдегі гидрологиялық және ауа райы жағдайларының өзгеруімен байланысты. Гидроэнергетика үшін негізгі фактор су болып табылады, өйткені ол станцияның жұмыс режиміне, электр энергиясын өндіру көлеміне, өндірістік қызметті жоспарлауға және гидроэнергетикалық жабдықты пайдалануға әсер етеді.
Серіктестіктің жұмыс істеу аумағына қатысты негізгі климаттық аспектілерге мыналар жатады:
- су қоймасының бетінен буланудың ұлғаюына ықпал ететін және Ертіс өзенінің трансшекаралық бассейнінің ықтимал төмен суы жағдайында су балансына әсер етуі мүмкін температуралық режимнің өзгеруі;
- қардың қарқынды еруі және температураның күрт ауытқуы салдарынан көктемде су тасқыны құбылыстарының ықтималдығын қоса алғанда, судың маусымдық өзгергіштігі.
Аймақ гидрологиялық жағдайлардың циклдік сипатымен сипатталады, соның ішінде көп және аз су кезеңдерінің ауысуы. Бұл ерекшеліктерді серіктестік өндірістік қызметті жоспарлау, жабдықтың жұмыс режимдерін басқару және станцияның тұрақты жұмысын қамтамасыз ету кезінде ескереді.
Тәуекелдерді басқарудың корпоративтік жүйесі шеңберінде Серіктестікте судың өзгергіштігімен және климаттық факторлардың өндірістік процестерге ықтимал әсерімен байланысты Климаттық тәуекел анықталды. Осы тәуекелді басқару операциялық, өндірістік және экологиялық бақылаудың қолданыстағы процестері шеңберінде жүзеге асырылады.
Серіктестік климаттық және гидрологиялық өзгерістерге бейімделуге бағытталған шараларды іске асырады, соның ішінде:
- нақты уақыт режимінде станцияның жұмыс режиміне әсер ететін су деңгейін, гидрологиялық жағдайды, ауа райы жағдайларын және өзге де табиғи факторларды мониторингтеу;
- су режимдерін реттеу және су шаруашылығын жоспарлау шеңберінде уәкілетті мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл жасау;
- су ресурстарын пайдалану сенімділігі мен пайдалану тиімділігін арттыруға бағытталған жабдыққа техникалық қызмет көрсету, жөндеу және жаңғырту;
- өндірістік қызметті және гидроагрегаттардың жұмыс режимдерін жоспарлау кезінде судың маусымдық және көпжылдық ауытқуларын есепке алу;
- экологиялық заңнаманың және су шаруашылығы шектеулерінің талаптарын ескере отырып, өндірістік объектілерді тұрақты және қауіпсіз пайдалану режимін қолдау.
Табиғат қорғау су жіберулерін қоса алғанда, су режимдерін реттеу мәселелері уәкілетті мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылда, оның ішінде Қазақстан Республикасы Су ресурстарын пайдалануды реттеу және қорғау жөніндегі Ертіс бассейндік инспекциясының, су ресурстары және ирригация министрлігінің қатысуымен ведомствоаралық комиссияның отырыстарында қаралады.
Қазіргі уақытта климаттық тәуекелдерді бағалау нақты бақылаулар, гидрологиялық режимдер туралы жинақталған деректер және өндірістік бақылау нәтижелері негізінде жүзеге асырылады. Қазіргі кезеңде егжей-тегжейлі Климаттық модельдер мен болжамды сценарийлер қолданылмайды. Бұл ретте серіктестік климаттық және гидрологиялық факторлардың мониторингін жалғастырады және оларды өндірістік қызметті және станцияны тұрақты пайдалануды қамтамасыз ету жөніндегі іс-шараларды жоспарлау кезінде ескереді.
Серіктестікте экологиялық және өндірістік қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, сондай-ақ өндірістік объектілер мен инженерлік жүйелерді сенімді пайдалануды қолдауға байланысты іс-шараларға арналған шығындарды есепке алу жүзеге асырылады. Аталған іс-шаралар әлеуетті экологиялық және климаттық тәуекелдерді төмендетуге ықпал етеді.
2025 жылы Серіктестіктің тиісті іс-шараларға жұмсаған шығындары келесіні құрады:
- нысанның қауіпсіздігін қамтамасыз етуге - 146 617,1 мың теңге;
- өндірістік экологиялық бақылауды жүргізуге және экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге - 7 048,13 мың теңге.
Аталған іс-шаралар өндірістік объектілерді қауіпсіз және орнықты пайдалануды қамтамасыз етуге, авариялық жағдайлардың алдын алуға, ықтимал экологиялық және климаттық тәуекелдерді уақтылы анықтауға, сондай-ақ Қазақстан Республикасы заңнамасының талаптарын сақтауға бағытталған.
Өскемен ГЭС-да бекітілген ӨҚОБ бағдарламасына сәйкес өндірістік қоршаған ортаны үнемі бақылау (ӨҚОБ) жүргізіледі. Бұл бағдарлама қоршаған орта компоненттерінің жай-күйі туралы сенімді деректердің дерекқорын талдайды және Серіктестіктің қоршаған ортаға әсерін кешенді бағалауды қамтамасыз етеді. Шығарындыларды бақылау есептеу әдісін қолдану арқылы жүзеге асырылады және атмосфераға және су айдындарына ластаушы заттардың шығарындылары мен төгінділерін бақылауды қамтиды. Әсерді бақылау Ертіс өзеніне ластанған заттардың дауыл суларымен және еріген сулармен төгілуінен 500 метр жоғары және 500 метр төмен бақылау нүктелерінде жүргізіледі. Барлық бақылау деректері жазылады, қорытындыланады және уәкілетті органдарға тоқсан сайын ұсынылады. Бұл ауытқуларды уақтылы анықтауға, қоршаған ортаға әсерді азайтуға және қоршаған ортаны қорғау шараларының тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.